तुझ्यापाशी व्यक्त होताना शब्द नाही सापडत आता
मनातल्या आवेगाला वाट नाही मिळत आता

तुझ्या अस्तित्वाने भरून गेलेल्या आभाळाचा तुकडा हवाय
तुझ्यामध्ये व्यक्त होण्यासाठी तुझी साथ हवीये

कोंडून ठेवलेलं आभाळ व्यक्त व्हायला धडपडतंय
मनाच्या पिंजऱ्यातुन मुक्त्तता मगतंय

 फक्त एकदा साथ दे त्याला
त्याच आभाळच जगण जगू दे त्याला

त्याला तुझी साथ दे
तुझ्या अस्तित्वाचा आधार दे
व्यक्त होण्यासाठी तुझ्या मनाचा कोपरा दे 

"आज तू ये स्वप्नांत" , ती म्हणाली
तो हसला तिच्या कपाळावर ओठ टेकवत म्हणाला , "मग त्या स्वप्नात येणाऱ्या फुलपाखरांचं काय? "
"तू फुलपाखरू बनून ये", ती लाडाने म्हणाली , " मी पण फुलपाखरू असेन मग . आपण खूप फिरू. या फुलावरून त्या फुलावर . आवडलेल्या फुलावर बसून गप्पा मारू . अगदी अगदी थकेपर्यँत उडत राही ".
तो हसला . त्याच खूप प्रेम होत तिच्यावर , तिच्या हळवेपणावर , तिच्या बालिशपणावर, तीच्या वेडेपणावर आणि महत्वाचं म्हणजे  त्याच्यावर असणाऱ्या प्रेमावर . हळवा झाला तो .
तिच्या डोक्यावर हळुवार थोपटून निघाला . तसा त्याचा हात पकडून त्याच्या बोटांवरून आपली बोट फिरवत ती म्हणाली , " ये ना , फुलपाखरांना कॅन्सर होत नाही . एक पूर्ण आयुष्य मिळेल आपल्याला ".
घशाशी आलेला हुंदका दाबत , कसाबसा निघतो म्हणत तो हॉस्पिटल च्या बाहेर पडला

ती आजीच्या घरातली दुपार
पायऱ्यांवर पडलेले उन्हाचे कवडसे
शांत असलेले नळ
घराघरात पसरलेली संथ शांतता
मधूनच ऐकु येणारी कुकर ची शिट्टी

अशीच पाय पसरून बसलेली दुपार
वरच्या पायऱ्यांवरुन घरंगळत आलेली
उन्हाच्या कवडशात पाय ताणून झोपलेली मनी
दबकत पावलांनी चालणारी लुका छुपी नाहीतर भातुकली
आजीच्या स्वयंपाकघरातून चोरून आणलेले शेंगदाणे आणी गुळ
परसदाराचे तोडलेले पेरू आणी आवळे
त्याला लावून खायला आणलेले तिखट मीठ
हळू आवाजात मारलेल्या गप्पा

अशीच मरगळलेली दुपार
मरगळलेली वाहन विश्रांतीच्या तयारीत असलेली
बंद व्हायच्या बेतात असणारी दुकानं
समोरच्या पठाण काकांच्या दुकानातून जाऊन आणलेल्या गोळ्या
त्याची वाटणी , हळू आवाजातली भांडण आणि मग मारामारी

सगळं कसा लख्ख आठंवत
तुला दाखवावंस वाटतं
पण सगळंच कसं स्वप्नासारखं
दाखवता न येणार
सांगता सांगता काहीतरी निसटल्याची हुरहूर वाटायला लावणारं
हाताने पकडायला जावं तर विरून जाणार

एका शांत दुपारच चित्र , आजीच्या घरातलं

 तुझ्या श्वासांना ओठावर झेलायचं आहे मला
माझ्यातल्या तुला जग दाखवायचं आहे मला

तुझ्या भोवती रेंगाळणारं माझ जग
तुझ्या श्वासंवारती हिंदकळणारं माझ जग
तुझ्या ओठांच्या स्पर्शान वेडं होणारं माझ जग
तुझ्या कुशीत सामावणारं माझ जग

तुझ्या आवेगात झोकून द्यायचं आहे मला
माझ्यातल्या तुला जग दाखवायचं आहे मला

स्वतःला तुझ्यामध्ये विसरून जगायचं आहे मला
माझ्यातल्या तुला जग दाखवायचं आहे मला 

तुझ्या आठवणींचा गुंता

गुंत्यात अडकलेली मी

सोडवावा म्हटल तर 

अजुनच अडकत जाणारी

सरळ कराव्या तर

ना सुरवात ना शेवट

सगळ्या एकमेकात अडकलेल्या

कापुन काढल्या परवा

आज बघितलं तर

तुझ्या आठवणींचा गुंता

गुंत्यात अडकलेली मी

--अनघा

मृगजळ

तू एक मृगजळ
हातात येता येता नाहीसं होणारं
तू एक चंद्र
पौर्णिमेला उगवून अमावास्येला गायब होणारा
तू रातराणीचा सुगंध
रात्रीत उमलून सकाळी गायब होणारा
तू पहाटेच स्वप्न
खरा होण्याची वेडी अशा दाखवणारा
तू  प्राजक्ताच फुल
पहाटे पुरतंच आयुष्य लाभलेला
तू नदीचा आवेग
कवेत घेवून सोडून देणारा
तू माझ मन
राज्य करता करता निघून जाणारा
--अनघा 

मुक्त

एक मोकळं आभाळ हवंय

उडण्यासाठी

एक मोकळा कॅनव्हास हवाय

व्यक्त होण्यासाठी

एक मोकळा अवकाश हवाय

झेप घेण्यासाठी

एक कुऱ्हाड हविये

या साखळ्या तोडण्यासाठी

एक हात हवाय

तोल सांभाळण्यासाठी

एक मुक्त मन हवंय

मनाला मुक्त करण्यासाठी 

--अनघा

अर्थ

काही सांगायचे असते तेव्हाच शब्द हरवतात

शब्दांना शोधायचे असते तेव्हाच अर्थ हरवतात

गाळलेल्या जागांमधला अर्थ खुप काही सांगुन जातो

बरेचदा अर्था एेवजी अनर्थ करुन जातो

समजुतीच्या कुंपणामध्ये अर्थ बागडत असतो

हरवलेला शब्द कुंपण तोडुन आत शिरतो

आता काहीच उरलेलं नसतं

असतो तो फक्त अनर्थ, सगळीकडे व्यापून उरलेला

--अनघा

समुद्र

एक समुद्र तुझ्या ओंजळीमधे सामावलेला

अव्यक्त मनाच्या हळव्या कोपर्यात दडलेला

हळव्या नात्यांच्या आठवणीत हरवलेला

जमिनीवरून चंद्राला साद घालणारा

चंद्राच्या चांदणीने उचंबळणारा

किनार्याच्या साथीने चालणारा

एक समुद्र, तुझ्या ओंजळीमधुन

माझ्या ओंजळीत उतरणारा...

--अनघा

निसर्गाची जादु

जादु , निसर्गाची जादु .  पानांमध्ये दडलेली , फुलांमध्ये लपलेली . निसर्गाचा अविष्कार म्हणजे जादु .
त्याने दिलेली झाडं , पानं , फुलं , त्याच अस्तित्व म्हणजे जादु .
मनाला मोहिनी घालणारं , मनाची बंद कवाड उघडणारं , विरळाच असेल कुणी जो या जादु कडे आसक्त होत नसेल .
माझ्या बाल्कनी मध्ये मी काही झाडं लावली आहेत . खूप मस्त वाटतं. ते अवलंबून आहेत माझ्यावर आणि मला आवडते त्यांची काळजी घ्यायला .
मला आवडतं माझ्या बाल्कनी मध्ये बसून या जादूचा आस्वाद घ्यायला . झाडांवर येणारं नवीन पान , फुल , हे सगळ न्याहाळताना वेळ कसा जातो काही कळत नाही . प्रत्येक नवीन येणारं पान , त्याचा कोवळा रंग , हळू हळू मोठ होत जाताना बदलणारा , जास्तीत जास्त हिरवा होत जाणारा रंग , आणि मग  त्याच्या कडांवर येणारं पिवळेपण . सगळ जीवनचक्र दिसतं त्यात . गळणाऱ्या पानाबरोबर नवीन येणारी पण पण खूप काही सांगून जातात .
झाडांवर नवीन कळ्या दिसल्या कि जास्त गम्मत येते बघायला . खूप नाजूक असतात काही , तर काही हिरवी शाल लपेटून येतात . जेव्हा उमलतात तेव्हा सगळीकडे एक सुंदर प्रकाश पसरल्याची जाणीव होते .

आम्ही सगळे .....

परवा स्वमिनाथच्या लग्नात बरेच वर्षांनी आम्ही सगळे बहिण भाऊ एकत्र आलो. स्वामिनाथ म्हणजे माझ्या तीन नंबर काकाचा मुलगा . आता  या आधी आमच्या कुटुंबाविषयी सांगते जरा . माझे बाबा धरून ५ भाऊ होते (त्यातले २ काका खूप अकाली गेले . ३ नंबर चा नंदुकाका आणि ४ नंबर चा अप्पाकाका), आणि २ आत्या . एक बाबांपेक्षा मोठी आणि दुसरी लहान .
मोठे तात्याकाका , त्यांना तीन मुली आणि एक मुलगा. प्रज्ञाताई (तिला एक मुलगा आणि एक मुलगी ), संज्ञाअक्का ( तिला दोन मुली आणि दोन जुळी मुलं ), तिसरी बाबी म्हणजे पौर्णिमा (तिला दोन मुलं ), आणि पप्पू म्हणजे गुरुप्रसाद (याला एक मुलगा )
दुसरे बाबा , त्यांना आम्ही  दोघेच , केदार ( दोन मुलं) आणि मी (एक मुलगी).
तिसरा नंदुकाका , त्याला एक मुलगी आणि एक मुलगा. चिमी म्हणजे अमृता (हिला दोन मुलं ) आणि मिन्या म्हणजे स्वामिनाथ (याचाच नुक्त लग्न झालं )
चौथा अप्पाकाका , याला एकच  मुलगी , मुक्ता (तिला पण एकंच मुलगी )
पाचवा हेमाकाका , त्याला एक मुलगी आणि एक मुलगा, तेजश्री (दीडच वर्ष झालंय लग्नाला ) आणि हरीश (FY agri. )
मोठी आत्या म्हणजेच माईआत्या , तिला तीन मुली . वासुन्धाराक्का (हिला दोन मुलं ), वैशालीताई (हिला दोन मुली ) आणि मृदुला ( हिला एकच मुलगा )
लहान आत्या म्हणजे माया आत्या , तिला एक मुलगी आणि एक मुलगा . विभावरी म्हणजे आमची राही (हिला एकच मुलगी ) आणि आदया म्हणजे आदित्य (याच लग्न लवकरच करायचं आहे )
आता बघा , एवढं मोठं बारदान असेल तर प्रत्येक कार्यक्रमाला कुणाच न कुणाच काही ना काहीतरी कारण निघणारच .
म्हणूनच मिनुच लग्न स्पेशल ठरलं . कारण १-२ मुलं सोडली तर आमची सगळी पिढी आणि मागची सगळी पिढी हजर होती . बघता बघता गप्पा रंगल्या . कोण काय काय करंत यावरच्या गप्पा गॉसिप मध्ये कधी बदलल्या काही कळलंच नाही .
कुठतरी मनाला जाणवुन गेलं , आमच्यातले काही चाळीशीच्या वरचे झालेत, तर काही जवळ पोहोचलेत. आता आमची पिढी 'मोठी लोकं' या पंक्तीत यायला लागली तर. हळुहळू पुढच्या पिढीचं राज्य सुरु होणार .
बरेचदा असं वाटायचं , आपण एकमेकांना भेटलो नाही तर आपली मुलं त्यांच्या मामे , मावस भावंडाना ओळखतील का ? आमच्या वेळी हे सगळ सोप सुटसुटीत होतं . सगळे जवळपास राहत असल्यामुळे काही न काही कारणाने येण जाण व्हायचंच . पण आता मात्र नोकरी निमित्ताने आम्ही सगळेच विखुरलो आहोत , कुणी बेंगलोर , कुणी पुणे , कुणी ठाणे , काहीजण कोल्हापूर , तर काहीजण कोल्हापूर जवळ सांगली , गारगोटी , कारदगा , त्यात मुलांच्या परीक्षा , नोकरी आणि सासरच्या कार्यक्रमांना प्राधान्य . मग काय ? मधली काही वर्ष बघता बघता हातातुन निसटून गेली.
या लग्नामुळे निदान पुढची पिढी एकमेकाला  तरी . पुढे हीच नाती कितपत सांभाळली जातील माहिती नाही , पण जोपर्यंत आमची पिढी आहे तोपर्यंत तरी हे नातेसंबध नक्कीच जपले जातील .
सगळ्यात मोठ्या ताईचा मुलगा LLB व्हायच्या मार्गावर आहे तर सगळ्यात धाकट्या काकाचा मुलगा FY (agri. ) करतोय . या सगळ्या वयातल्या आम्हाला मात्र जाणवतंय , आपण आपले लहानपणीचे दिवस परत जगवले पाहिजेत .
प्लान तर ठरतोय , वर्षातून एकदा भेटायचा , फक्त सगळ्यांना जमलं पाहिजे . 

एक कोडं

तू म्हणजे एक कोडं आहेस
सुटता सुटता न सुटणारं 
उत्तर मिळालं वाटताना प्रश्नात अडकणारं
तू म्हणजे एक कोडं आहेस
जवळ आहेस असं वाटताना कोसो मिल लांब असणारं
तू म्हणजे एक कोडं आहेस
दवबिंदू सारखं , हातात येता येता निसटून जाणारं
फक्त एकदा हे कोडं सोडावयाच आहे मला
तुझं माझ्यामध्ये असणं सांगायचं आहे तुला 

--अनघा

किश्त

ज़िन्दगी किश्तोंमे बिताती है
कोई किश्त बचपन की तो कोई जवानी की
हर किश्त की अपनी कहानी होती है
हर किश्त की अपनी आह होती है


कभी दोहराना चाहुँ तो सिर्फ यादोंके चिकटठे मिलते है
किश्ते वापस नहीं मिलती

वो साहूकार जो ऊपर बैठा है , किश्ते लिए जाता है
उसका असल कभी चूका नहीं पाते हम

और इन्ही किश्तोंके के साथ दुनियासे उठ भी जाते है
अपनी कुछ यादें छोड़कर , असल लेकर

ज़िन्दगी की आखरी किश्त पूरी करते
ज़िन्दगी किश्तों में बंटी है 

दो पलोंका हिसाब नहीं मिल रहा
न जाने कहाँ छूट गए

कल वक़्त में झाँक कर देखा
तो तुम्हारे पास पड़े थे

कभी हमारी गली आना हो तो , साथ लेके आना
हिसाब पूरा होगा 

नया बसेरा

दिल करता है , कहीं उड़ाती चली जाऊँ 
उस सूखे पत्ते की तरह 
जो अभी अभी शाख से हवा ने उड़ाया है 
उस सफ़ेद आक की तरह 
जो अभी अभी हवा में उड़ने लगी है 
उस पतंग की तरह 
जो अभी अभी कट गयी है 
उस बच्चे के हाथ से छूटे गुब्बारे की तरह 
जो हवा के साथ किसी अंजाने सफर पे निकली है 

ना रास्ते का पता हैं 
ना मंज़िल का 
ना किसी का साथ है 
ना साथ होने की उम्मीद 

बस उड़ते जाना है 

हवा के साथ 
जीने की नयी उम्मीद के साथ 
नयी जमीं को ओर 

जहाँ पे जा टिकूंगी 
वहीं  मंज़िल होगी 
वहीं बसेरा होगा 

रात की चद्दर ओढ़े सोये हुए उसे शायर ने पूछा
कहाँ है वो ?
जो मेरे दिल में रहती है,
जो मेरे ख्वाबोंमे आती है,
जो मेरी सासोंको मेहकाती है,
दीवाना बनाती है।

चद्दर से झाँकते उस चाँद ने हंसकर जवाब दिया
शायर , में भी उसे सदियोंसे ढूँढ रहा हूँ,
तुम्हारे ख़्वाबोंमें।

मेरी दीवानगी का आलम न पूछो
इन साँसोपे लिखा नाम न पूछो

चलती है सांसे जिसके इंतजार में
उसकी बेवफाई का राज न पूछो

तुम्हे पाने में बरसों गुजर गए
तुम्हारी एक नजर का हश्र न पूछो

ज़िंदा तो हम बचपन से ही है
तुम्हारे साथ बिताये पलोंका हिसाब न पुछो

मेरी दीवानगी का आलम न पूछो
इस दिल में रेहनेवालेका नाम न पूछो

आज मुडके खुद को देखा
सिर्फ़ पिंजर दिखायी दिया
वो बोज़ल सी आँखे , थका हुआ दिल
केह रहा था , दूर जा
यहाँ पे अब कुछ नहीं रहा
सुखी मिटटी का ढेर है ये
बस एक हवा का झोंका आने की देर है
कल वो भी न दिखेगा तुझे

चला जा, जहाँ ज़िंदगी तुम्हारा इंतज़ार कर रही है

वो पर्बत, पेड़ , वो झरने , वो दरीयां

सब तुम्हारे हैं, बस्स तुम्हारे

तुम

ढूँढती हुँ तुम्हें 

कहीं तो मिल जाया करो

हक़ीक़त में ना सही, 

ख़्वाबों में तो मिल जाया करो

दिल धड़कता है तुम्हारा नाम सुनके

कभी उस बेज़ुबान की धड़कन में मिल जाया करो

सासें चलती हैं तुम्हारी नज़्मों पर 

कभी मेरी नज़्मों में भी मिल जाया करो

ख़ुदा

कोई केहके गया, अब यकींन नहीं रहा प्यार पर
मेरी आँखोंमें वो धुंधली तस्वीर उतर आयी
राह चलते ख़ुदा के पास छोड़ आयी थी 
संभालने दी थी उसे, गुमा दी उसने
आज भी जब वो तस्वीर याद आती है , तो ख़ुदा भी याद आता है
ये सब उसीका कराधरा है
उसे तस्वीर के बहाने याद जो करती हुँ